میز تصمیم · جمع‌بندی دیوان · تحلیل هوش مصنوعی · دیوان۱۴۰۵دیواناز اهورااگر من بودم
اگر من بودم · دولت

اگر جای وزیر امور اقتصادی و دارایی بودم

دارندهٔ کنونی این جایگاه: سید علی مدنی‌زاده، از ۲۶ خرداد ۱۴۰۴ (منبع)

تحلیل هوش مصنوعی، نه خبرنسخهٔ نخست، پیش از بازبینی

این جایگاه چه اختیاری دارد

  • مالیات، خزانه و فروش اوراق بدهی دولت.
  • گمرک و سیاست‌های درآمدی دولت.
  • نظارت بر شرکت‌های دولتی و واگذاری‌ها.

چه چیزی دست او نیست

سقف بودجه را مجلس می‌بندد و خرج دستگاه‌ها دست خودشان است.

تصمیم و نتیجه‌هایش

از پرسش تا نتیجه، گام به گام
روی میز

کسری ۱٬۵۳۰ همتی با فروش اوراق و برداشت از صندوق توسعه پر می‌شود، ولی صندوق فقط ۱۰ تا ۱۲ میلیارد دلارِ نقدشدنی دارد. این راه تا کی ادامه دارد؟

تصمیم من

یک «قاعدهٔ مالی زمان جنگ» می‌گذاشتم: سقف برای کسری، و انتشار فهرست همهٔ معافیت‌های مالیاتی و ردیف‌های بودجه.

  1. ۱سقف کسری در قانون، با گزارش هر سه ماه.
  2. ۲انتشار فهرست معافیت‌های مالیاتی و هزینهٔ هر کدام.
  3. ۳اوراق دولتی با سودی که از تورم خیلی عقب نباشد، تا مردم بخرند نه بانک مرکزی.
اگر و اما
اگر مجلس سقف را قانون کنددولت‌های بعد هم به آن بسته‌اند.به سود
اگر قاعده راه دررو داشته باشدمثل نداشتنِ قاعده است.به زیان

نتیجهٔ خوب

  • برداشت از صندوق توسعه کند می‌شود و چیزی برای روز پس از جنگ می‌ماند.
  • با فهرست علنی، بحث بر سر عدد است نه شایعه.

نتیجهٔ بد

  • سود بالاترِ اوراق یعنی بدهی گران‌تر دولت در سال‌های بعد.
  • نهادهایی که معافیت دارند مقاومت می‌کنند.

چه چیزی نظرم را عوض می‌کند

اگر جنگ دوباره شدت بگیرد؛ در آن حال سقف باید بند اضطراری داشته باشد.

سه هدف دیوان

این تصمیم با سه هدف دیوان چه می‌کند

هر ستون نشان می‌دهد این تصمیم ایران را به آن هدف نزدیک‌تر می‌کند یا از آن دورتر. خط میانی، امروز است.

تحلیل هوش مصنوعی، نه خبربرآورد هوش مصنوعی: فقط جهت، نه عدد

ایرانِ یکپارچه

اثر مستقیم ندارد

اثر مستقیم ندارد.

ایرانِ قدرتمندتر

نزدیک‌تر

صندوق توسعه برای روز پس از جنگ می‌ماند؛ بازسازی پول می‌خواهد.

قدرت اول منطقه

کمی نزدیک‌تر

کشوری که حساب‌وکتابش روشن است راحت‌تر شریک و سرمایه پیدا می‌کند.

این تحلیل روی چه واقعیت‌هایی ایستاده است

هر عدد با منبع و تاریخ

کسری بودجهٔ ۱۴۰۵ (به تعریف مرکز پژوهش‌های مجلس)

خبرِ خوانده‌شده

۱٬۵۳۰همت (هزار میلیارد تومان)

دولت امسال حدود ۱٬۵۳۰ هزار میلیارد تومان بیشتر از درآمدش خرج دارد و آن را با فروش اوراق و برداشت از صندوق توسعه پر می‌کند. هر «همت» هزار میلیارد تومان است.

۲ مهر ۱۴۰۵ · منبع: نماد اقتصاد

دارایی صندوق توسعهٔ ملی

خبرِ خوانده‌شده

حدود ۳۰میلیارد دلار

صندوقی که قرار بود بخشی از پول نفت را برای آینده نگه دارد. از ۱۶۴ میلیارد دلاری که وارد آن شد، حدود ۳۰ میلیارد مانده و فقط ۱۰ تا ۱۲ میلیارد آن نقدشدنی است.

آمار تا دسامبر ۲۰۲۴ است؛ عدد تازه‌تری پیدا نشد.

۱۱ دی ۱۴۰۳ · منبع: خبرآنلاین، به نقل از رئیس صندوق

تجارت غیرنفتی (تا میانهٔ ۲۰۲۶)

خبرِ خوانده‌شده

۳۲میلیارد دلار

صادرات غیرنفتی ۱۵ و واردات ۱۷ میلیارد دلار بود؛ هر دو حدود یک‌چهارم کمتر از سال پیش.

۲۷ مرداد ۱۴۰۵ · منبع: Nournews, citing the head of Iran's customs

جایگاه‌های دیگر این گروه

همهٔ جایگاه‌ها ←